Hashimoto ve Hipotiroidide Beslenme Nasıl Olmalı?

Tiroid ilacınızı aksatmadan kullanıyorsunuz, tahlilleriniz de takipte. Yine de tartı yerinden kıpırdamıyor, öğleden sonra yorgunluk çöküyor ve her yerden başka bir öneri geliyor: gluteni bırak, brokoliyi kes, selenyum al, iyot takviyesi kullan. Hangisine güveneceğinizi bilememeniz çok anlaşılır.

Tiroid hastalığı olan danışanlarımla çalışırken tanıya, kan bulgularına, kullanılan ilaca ve günlük yaşama birlikte bakıyorum. Aynı tanıyı almış iki kişinin tabağı birbirine benzemeyebilir.

Tiroid hastalıklarında beslenme neden önemlidir?

Çünkü tiroid hormonları metabolizmanın ve enerji kullanımının merkezindedir. Tiroid bezi yeterli hormon üretemediğinde buna hipotiroidi, gereğinden fazla ürettiğinde hipertiroidi denir. Hashimoto ise bağışıklık sisteminin tiroid bezini hedef aldığı ve zamanla hipotiroidiye yol açabilen otoimmün bir hastalıktır.^1,2

Her tiroid tanısı aynı beslenmeyi gerektirmez.

Beslenme, ihtiyacınız olan besin ögelerini almanıza ve öğünlerinizi ilaç kullanımına göre düzenlemenize yardım eder; kilo yönetiminde de belirleyicidir. Tek bir yiyecekle iyileşme beklemiyorum. Tıbbi takibinizle birlikte yürüyebilecek alışkanlıklar kurmaya odaklanıyorum.³

Hipotiroidide kilo vermek mümkün mü?

Evet, mümkün. Hipotiroidi kilo artışına katkıda bulunabilir ve bu artışın bir bölümü tuz ile su tutulmasından kaynaklanır. Hormon düzeyleri uygun tedaviyle normale döndüğünde kilo verme kapasitesi, tiroid hastalığı olmayan kişilerinkine benzer hale gelebilir.⁴

Yine de ilacın bütün fazla kiloları kendiliğinden götürmesini beklemek gerçekçi olmaz. Bu süreçte ilk önceliğim, ihtiyacınıza uygun enerji ve protein alımını koruyan bir plan kurmak. Öğünlerin içeriğine, porsiyonlara, ne kadar hareket ettiğinize ve planın sizin hayatınızda ne kadar sürdürülebilir olduğuna birlikte bakıyoruz. Kilo vermeyi zorlaştıran başka bir durum, örneğin insülin direnci eşlik ediyorsa onu da ayrıca ele alıyorum.

Tartı tek ölçü değil. Kendinizi nasıl hissettiğiniz ve planın yaşamınıza ne kadar uyduğu da takip ettiğim şeyler arasında. Bu yaklaşımı kilo yönetimi programımda ayrıntılı anlatıyorum.

Tiroid hastaları iyot takviyesi almalı mı?

Kendi kararınızla, hayır. İyot tiroid hormonlarının yapımı için gereklidir, ama Hashimoto gibi otoimmün tiroid hastalıklarında fazlası tiroid işlevlerini olumsuz etkileyebilir. Yüksek iyot içeren deniz yosunu ürünleri ve kontrolsüz iyot takviyeleri bu yüzden dikkat ister.²

"Tiroidim için iyot almalıyım" düşüncesiyle takviyeye başlamanızı önermiyorum. Hangi tuzu kullanacağınızı ve bir takviyeye ihtiyacınız olup olmadığını tanınıza ve tedavinize göre değerlendirmek gerekir.

Düşük iyotlu diyetle karıştırılmasın: bu diyet bütün tiroid hastalarına uygulanmaz. Tiroid kanserinde, belirli radyoaktif iyot tedavilerinden önce istenebilen özel bir uygulamadır.⁵

Hashimoto'da selenyum takviyesi herkes için gerekli mi?

Hayır. Selenyum, tiroid hormonlarının metabolizmasında görev alan bir mineral ve Hashimoto'da selenyum desteğiyle ilgili araştırmalar gerçekten ilgi çekici. Sonuçları doğru okumak da bir o kadar önemli.

2024'te yayımlanan ve 35 araştırmayı bir araya getiren sistematik derleme ve meta-analizde, selenyum desteğiyle anti-TPO antikorlarında azalma görüldü. Tiroid hormonu ilacı kullanmayan grupta TSH düzeyinde küçük bir düşüş saptandı.⁶ Bu bulgu, her kişide belirtilerin düzeleceğini ya da ilaç ihtiyacının ortadan kalkacağını göstermiyor.

Takviye kararını sizin besinlerden ne kadar selenyum aldığınıza ve hekiminizin klinik değerlendirmesine göre veriyorum. Yüksek dozlu takviyeler yerine ihtiyaca uygun ve takip edilebilen bir yol seçiyorum.

Hashimoto'da gluten tamamen bırakılmalı mı?

Çölyak hastalığınız yoksa, sırf Hashimoto tanısı yüzünden gerekmiyor. Çölyak eşlik ediyorsa glutensiz beslenme ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.

2025 tarihli bir meta-analiz, çölyak hastalığı olmayan Hashimoto'lu bireyleri inceledi. Üç araştırmadan toplam 110 kişinin verisine bakıldı ve glutensiz beslenmenin TSH ile tiroid hormonları üzerinde anlamlı bir yararı gösterilemedi. Araştırmacılar eldeki kanıtın güvenilirliğini de çok düşük buldu.⁷

Gluten kısıtlaması gerekip gerekmediğine sindirim yakınmalarınıza ve gereken testlerin sonuçlarına bakarak birlikte karar veriyoruz.

Brokoli ve karnabahar tiroide zararlı mı?

Normal miktarlarda, hayır. Brokoli, karnabahar ve lahana gibi sebzelerin tiroid hastalarına tamamen yasaklanması gerektiği çok söylenir. Oysa normal beslenme miktarlarında tüketildiklerinde genellikle sorun oluşturmazlar; çok yüksek miktarlarda tüketim ayrıca değerlendirilir.³

Planda sebze çeşitliliğini korumayı, porsiyonlara ve sindiriminizin neye ne kadar tolerans gösterdiğine dikkat etmeyi tercih ediyorum.

Tiroid ilacı kullanırken öğün saatleri neden önemli?

Levotiroksinin emilimi bazı besinlerden ve takviyelerden etkilenebilir. İlacı ne zaman ve neyle aldığınız, ne kadarının emileceğini etkileyebilir.^2,3

Beslenme görüşmelerinde ilaç saatini de konuşuyorum. Öğünlerinizi ve kullandığınız takviyeleri reçete edilen kullanımla çakışmayacak şekilde birlikte planlıyoruz.

Tiroid hastalığında günlük beslenme nasıl olmalı?

Dengeli, çeşitli ve sizin gününüze uyan bir düzen. Kişiye uygun porsiyonlarda sebze, meyve, tam tahıl, kurubaklagil, protein kaynakları ve sağlıklı yağları bir araya getiriyorum. Sevdiğiniz yemekleri, çalışma saatlerinizi, aile sofranızı ve varsa sindirim yakınmalarınızı da hesaba katıyorum; listeye uymak için hayatınızı değiştirmeniz gerekmemeli.

Tiroid hastalığı gibi tıbbi takip gerektiren durumlarda hastalığa özel tıbbi beslenme yaklaşımıyla çalışıyorum. Adana dışında yaşıyorsanız aynı süreci online beslenme danışmanlığı ile de yürütebiliriz.

Ne zaman bir diyetisyenle çalışmak işinize yarar?

Sorularınız birikmeye başladığında. Aşağıdakilerden biri size tanıdık geliyorsa bir görüşme işinize yarayabilir:

• Yeni tanı aldınız ve beslenmenizde neyi değiştirmeniz gerektiğini bilmiyorsunuz.
• İlacınızı düzenli kullanıyorsunuz ama kilonuzu yönetmekte zorlanıyorsunuz.
• İnternette okuduğunuz listeler yüzünden beslenmenizi gereğinden fazla kısıtladınız.
• Bir takviye kullanmak istiyorsunuz ama gerekli olup olmadığından emin değilsiniz.
• Kahvaltı, kahve ve takviye saatlerinizi ilacınızla bir türlü uyduramıyorsunuz.

Görüşmeye son tahlillerinizi ve kullandığınız ilaç ile takviyelerin listesini getirmeniz yeterli. Hekiminizin tedavisine dokunmuyorum; beslenme planını o tedavinin üzerine kuruyoruz.